MÙA #7

ghi chép Tiền Trạm
01/2024

Ngắm Nhìn Những Ngôi Nhà Riêng Của Lúa Thóc

VIẾT BỞI XUÂN HẠ
CHỤP BỞI NHÓM TIỀN TRẠM

Cuộc sống thành thị cho chúng ta cơ hội để tiếp cận nhiều nguồn kiến thức và văn hoá khác nhau, tây ta á âu nhưng đâu mới là cốt lõi của việc thực hành “sống” và hiểu về những công việc mà chúng ta đang làm? Thực tế mình luôn cảm thấy thua thiệt khi sống ở những nơi bên rìa đô thị, mình cảm thấy đôi chân của mình không vững chãi, đôi vai của mình không gánh vác được nhiều, chúng ta qua nhiều thế hệ đánh mất dần nhiều kỹ năng sinh tồn mà thay vào đó là những lối mòn vấn đề của thành thị, những đấu tranh “sinh tồn” trong tâm lý và nhiều điểm mù trong hệ sinh thái giữa con người và tự nhiên.

NGƯỜI XƠ ĐĂNG SỐNG QUANH NĂM CHỈ VỚI ĐÔI CHÂN TRẦN CUỐC BỘ​

Mình và chị Nguyên đi dạo quanh một khu dân cư sống chỉ với bốn hộ gia đình, mỗi hộ có một kho dự trữ thóc riêng. Người Xơ Đăng sống quanh năm chỉ với đôi chân trần cuốc bộ, và hai đôi tay trần cày xới trên ruộng đồng. Vậy mà họ chỉ cần vài cọc gỗ, vài tấm nan tre và sợi mây để đan để buộc, mà làm nên nhà nên cửa, đồ đạc sử dụng hằng ngày. Cái sự tò mò này nghe thì thật thiển cận và ngu ngơ, nhưng chúng ta vẫn luôn bắt đầu từ những điều đơn sơ nhất để mở ra những luận đề to lớn hơn.

MỖI HỘ GIA ĐÌNH CÓ MỘT KHO DỰ TRỮ THÓC RIÊNG​

Chứng kiến việc “lúa thóc” có ngôi nhà riêng cho chính mình, tựa như một nhân vật có thật được trân trọng và tôn thờ, có sự sống của một tuần hoàn sinh ra-lớn lên-chết đi-lại sinh ra thông qua những mùa lễ của người Xơ Đăng (lễ gieo mạ, lễ mừng lúa mới, lễ cúng máng nước, đặc biệt lễ hội năm mới mừng tổng kết thu hoạch sau một vụ mùa), chúng ta có thể nhìn thấy con người ở đây sống với niềm tin dung dị vạn vật hữu linh đặc trưng, và vô cùng dung hoà khiêm tốn với tự nhiên.

Hai chị em ngắm nghía cái kho thóc hồi lâu để hiểu được cách người ta dựng nó với kỹ thuật ghép mộng gỗ, bốn chân gỗ đục đẽo thô mộc không đều, cái to cái nhỏ, cái xiên cái vẹo, cắm trên một mặt đất không hề phẳng vì địa hình triền núi.

MÙA #7

Ngắm Nhìn Những Ngôi Nhà Riêng Của Lúa Thóc

ghi chép Tiền Trạm – 01/2024

 VIẾT BỞI XUÂN HẠ

CHỤP BỞI NHÓM TIỀN TRẠM

Cuộc sống thành thị cho chúng ta cơ hội để tiếp cận nhiều nguồn kiến thức và văn hoá khác nhau, tây ta á âu nhưng đâu mới là cốt lõi của việc thực hành “sống” và hiểu về những công việc mà chúng ta đang làm? Thực tế mình luôn cảm thấy thua thiệt khi sống ở những nơi bên rìa đô thị, mình cảm thấy đôi chân của mình không vững chãi, đôi vai của mình không gánh vác được nhiều, chúng ta qua nhiều thế hệ đánh mất dần nhiều kỹ năng sinh tồn mà thay vào đó là những lối mòn vấn đề của thành thị, những đấu tranh “sinh tồn” trong tâm lý và nhiều điểm mù trong hệ sinh thái giữa con người và tự nhiên.

Người xơ đăng sống quanh năm chỉ với đôi chÂn trần cuốc bộ

Mình và chị Nguyên đi dạo quanh một khu dân cư sống chỉ với bốn hộ gia đình, mỗi hộ có một kho dự trữ thóc riêng. Người Xơ Đăng sống quanh năm chỉ với đôi chân trần cuốc bộ, và hai đôi tay trần cày xới trên ruộng đồng. Vậy mà họ chỉ cần vài cọc gỗ, vài tấm nan tre và sợi mây để đan để buộc, mà làm nên nhà nên cửa, đồ đạc sử dụng hằng ngày. Cái sự tò mò này nghe thì thật thiển cận và ngu ngơ, nhưng chúng ta vẫn luôn bắt đầu từ những điều đơn sơ nhất để mở ra những luận đề to lớn hơn.

z5190249051749_d44b8e0ec03707e9bfd003f00005c6b2

Mỗi hộ gia đình có một kho dự trữ thóc riêng

Chứng kiến việc “lúa thóc” có ngôi nhà riêng cho chính mình, tựa như một nhân vật có thật được trân trọng và tôn thờ, có sự sống của một tuần hoàn sinh ra-lớn lên-chết đi-lại sinh ra thông qua những mùa lễ của người Xơ Đăng (lễ gieo mạ, lễ mừng lúa mới, lễ cúng máng nước, đặc biệt lễ hội năm mới mừng tổng kết thu hoạch sau một vụ mùa), chúng ta có thể nhìn thấy con người ở đây sống với niềm tin dung dị vạn vật hữu linh đặc trưng, và vô cùng dung hoà khiêm tốn với tự nhiên.

Hai chị em ngắm nghía cái kho thóc hồi lâu để hiểu được cách người ta dựng nó với kỹ thuật ghép mộng gỗ, bốn chân gỗ đục đẽo thô mộc không đều, cái to cái nhỏ, cái xiên cái vẹo, cắm trên một mặt đất không hề phẳng vì địa hình triền núi.

bốn chân gỗ đục đẽo thô mộc không đều, cái to cái nhỏ, cái xiên cái vẹo

Được nhìn ngắm và suy nghiệm từ những điều đơn sơ vi tế trong đời sống, là món quà lớn của những đứa trẻ thành thị thiếu thốn như chúng ta, không chỉ để hiểu về kỹ thuật mà còn học về cách vận dụng và tạo vật bằng những gì tự nhiên đã có sẵn và cho phép chúng ta sử dụng (vừa đủ).

Các anh chị em thân mến, chúng ta là những đứa trẻ thành thị, là những kẻ ập đến và rời đi, trao và nhận, tiếp thu và thực hành. Điều gì để lại sau cùng mà không chỉ là những bức tường ‘đẹp đẽ’? Đây là câu hỏi tự thân mà mình mong muốn chúng ta cùng nghĩ về.

BỐN CHÂN GỖ ĐỤC ĐẼO THÔ MỘC KHÔNG ĐỀU, CÁI TO CÁI NHỎ, CÁI XIÊN CÁI VẸO​

Được nhìn ngắm và suy nghiệm từ những điều đơn sơ vi tế trong đời sống, là món quà lớn của những đứa trẻ thành thị thiếu thốn như chúng ta, không chỉ để hiểu về kỹ thuật mà còn học về cách vận dụng và tạo vật bằng những gì tự nhiên đã có sẵn và cho phép chúng ta sử dụng (vừa đủ). Các anh chị em thân mến, chúng ta là những đứa trẻ thành thị, là những kẻ ập đến và rời đi, trao và nhận, tiếp thu và thực hành.

Điều gì để lại sau cùng mà không chỉ là những bức tường ‘đẹp đẽ’? Đây là câu hỏi tự thân mà mình mong muốn chúng ta cùng nghĩ về.

GIÚP TÔ TRƯỜNG THÊM ĐẬM
BẰNG CÁCH ĐÓNG GÓP TRỰC TIẾP
CHO DỰ ÁN

GIÚP TỤI MÌNH TÔ TRƯỜNG THÊM ĐẬM BẰNG CÁCH ĐÓNG GÓP TRỰC TIẾP CHO DỰ ÁN

MUỐN RỦ CÁC BẠN
CHƠI CÙNG

Vào Tháng 3 và 4 này, Tô Đậm khởi hành chuyến xe mới đến thả neo hai điểm trường làng. Tụi mình mong đợi sẽ gặp nhiều gương mặt mới và cả những gương mặt cũ, cùng nhau vẽ nên một mùa Tô Đậm mới trong trẻo và thật đặc biệt bạn nhé!